Theo báo cáo của Bộ Khoa học & Công nghệ (KH-CN) tại Hội nghị cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học công nghệ công lập, nhiều tổ chức KH-CN công lập hiện nay có doanh thu cao. Theo đó, thu nhập của cán bộ, viên chức tại nhiều tổ chức KH-CN cao hơn nhiều so với mức lương tối thiểu do Nhà nước quy định.
Báo cáo cho thấy, tại Viện Dầu khí Việt Nam, thu nhập bình quân của cán bộ, viên chức là 22,7 triệu đồng/tháng/người. Trong khi đó, Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng) có thu nhập bình quân 18 triệu đồng/tháng/người, Viện Nghiên cứu cơ khí 8 triệu đồng, Viện nghiên cứu cao su Việt Nam là 10,7 triệu đồng,...
Hội nghị do Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, ông Phan Xuân Dũng (Chủ nhiệm Ủy ban KH-CN-MT của Quốc Hội) và Bộ trưởng Bộ KH-CN Nguyễn Quân chủ trì.
Bộ KH-CN cho biết, tính đến hết năm 2014, cả nước có hơn 640 tổ chức KH-CN công lập, gồm hơn 470 tổ chức thuộc bộ, ngành và gần 170 tổ chức thuộc tỉnh, thành phố. Hiện nay, gần 500 tổ chức đã thực hiện cơ chế tự chủ. Trong đó, 295 tổ chức tự trang trải kinh phí hoạt động thường xuyên.
145 tổ chức KHCN công lập chưa thực hiện cơ chế tự chủ mặc dù theo quy định, hạn cuối cùng chuyển đổi là hết năm 2013. Hiện các tổ chức này đang trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt đề án cơ chế tự chủ.
Những tổ chức KH-CN có doanh thu năm 2014 cao là Viện Dầu khí 601 tỷ đồng, Viện Máy và Dụng cụ công nghiệp 712 tỷ đồng, Viện Nghiên cứu cơ khí 680 tỷ đồng, Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3, Viện Kinh tế kỹ thuật thuốc lá, Viện Khoa học Công nghệ Mỏ (Than khoáng sản).
PTT Vũ Đức Đam phát biểu tại hội nghị
Bộ KH-CN đánh giá, hiện nay, các tổ chức KH-CN được giao quyền tự chủ hơn trong việc chi lương, chi hoạt động bộ máy và sử dụng các nguồn thu khác từ hợp đồng KH-CN với các tổ chức, cá nhân thuộc mọi thành phần kinh tế trong nước và nước ngoài.
Tuy nhiên, theo Bộ KH-CN, một số bộ, ngành, địa phương chưa nhận thức đầy đủ về quy định chuyển đổi cơ chế tự chủ nên áp dụng không đúng đối tượng. Chẳng hạn, có địa phương yêu cầu một số đơn vị sự nghiệp thuộc các ngành nông nghiệp, y tế, tài nguyên và môi trường chuyển đổi cơ chế tự chủ theo chương trình đối với tổ chức KH-CN trong khi các đơn vị này không phải là tổ chức KH-CN.
Bộ KH-CN kiến nghị Quốc hội và Chính phủ chỉ đạo các bộ ngành địa phương khẩn trương hoàn thành chuyển đổi cơ chế tự chủ đối với các tổ chức KH-CN công lập theo quy định.
Bộ KH-CN cũng đề xuất việc đánh giá và lựa chọn một số tổ chức KH-CN có tiềm năng để đầu tư, nâng cao năng lực, phục vụ cho sự phát triển kinh tế xã hội.
"Kiên quyết giải thể những tổ chức KH-CN yếu kém năng lực hoạt động" - Bộ KH-CN nhấn mạnh.